"Gijs, kun jij eens naar mijn MT kijken?"

Ik hoor veel klagen in organisaties. Op de werkvloer, maar net zo goed aan de top. Bestuurders en directeuren die klagen over hun medewerkers, over hun managers, over het tempo waarin dingen veranderen. Wie langer in de zorg werkt, kent die gesprekken.

Er echt iets aan doen blijkt lastiger.

Ik krijg regelmatig de vraag: "Gijs, kun jij eens beoordelen?" Natuurlijk kan dat. Alleen beoordeel ik iets anders dan sommigen verwachten. Ik kijk wat iemand nodig heeft om op niveau te komen. Ik kom niet om iemand eruit te werken.

Kort geleden kreeg ik weer zo'n vraag. "Gijs, we hebben uitdagingen. Kun jij helpen?" Ja, natuurlijk. Maar na een paar zinnen was duidelijk waar het eigenlijk over ging. De boodschap eronder is bijna altijd dezelfde: kijk eens naar mijn MT.

Dat is een eerlijke vraag, en ik neem hem serieus. Alleen kijk ik dan ook naar wat eromheen zit. Wat wordt er van dat MT verwacht? Weten ze dat? Zijn ze op hun plek gezet met de middelen en de ruimte om het waar te maken? En wie heeft ze daar neergezet?

Dezelfde mensen, dezelfde uitkomst

Eerlijk is eerlijk: de zorg is conservatief. Dat heeft goede kanten. Je wilt geen organisatie die elk jaar alles omgooit als er patiënten en cliënten van afhankelijk zijn. Maar het heeft ook een prijs.

Vervang je dezelfde soort mensen door dezelfde soort mensen, dan verandert er niets. Ook niet als die nieuwe persoon van buiten komt. Een nieuwe manager met hetzelfde cv, dezelfde opleiding en dezelfde blik op het werk gaat binnen een jaar dezelfde keuzes maken als zijn voorganger. De organisatie is dan een jaar verder en heeft een wervingstraject betaald, maar staat op dezelfde plek.

De zorg heeft echt een nieuwe impuls nodig, van mensen die anders kijken. Mensen uit een andere sector, met een andere achtergrond, die vragen durven te stellen die intern niemand meer stelt.

Daar hoef je niet bang voor te zijn

Ik merk dat bestuurders daar huiverig voor zijn. Begrijpelijk. Iemand die anders kijkt, kan ook schuren. Het risico is dat zo iemand met een plan binnenkomt, de cultuur niet begrijpt en na een half jaar weer vertrekt met een team dat zich niet gehoord voelt.

Maar dat ligt niet aan het anders kijken. Dat ligt aan de manier waarop.

Het gaat om tact. Om begrijpen hoe een organisatie in elkaar zit voordat je er iets aan verandert. Welke gewoonten zijn er, en waarom zijn ze ontstaan? Wat verwachten mensen van hun leidinggevende, en wat verwacht het bestuur? Waar zit de energie, en waar zit de weerstand? Pas als je dat snapt, kun je veranderen zonder dat de organisatie zich ertegen keert.

Dat is voor mij verandermanagement: met de mensen die het werk doen uitzoeken hoe het anders kan, zodat zij eigenaar worden van de oplossing. Een nieuw organogram helpt daar zelden bij.

Wat ik bestuurders aanraad

Voordat je iemand vervangt, stel jezelf drie vragen:

Weet deze persoon precies wat er van hem of haar verwacht wordt? Niet in een functieprofiel, maar in de dagelijkse praktijk.

Heeft hij of zij de ruimte en de steun gekregen om dat waar te maken?

En als het antwoord op beide vragen ja is: zoek je een vervanger die anders kijkt, of zoek je iemand die op de vorige lijkt?

Soms is afscheid nemen de juiste keuze. Maar vaker zit er meer in mensen dan de organisatie eruit haalt. Dat zie je alleen als je met een frisse blik kijkt, en durft te zien wat er nodig is.

Gijs Brouwer, Stolk Board & Governance

Meer over mijn dienstverlening

Kennismaken? Neem contact op