De zelfevaluatie van je raad van toezicht. Ritueel of echt gesprek?

Elke raad van toezicht in de zorg evalueert jaarlijks zijn eigen functioneren. Zo staat het in artikel 7.3.1 van de Governancecode Zorg 2022. Minstens eens in de drie jaar gebeurt dat onder leiding van een externe begeleider. Dat weet iedere toezichthouder. De vraag is wat je eraan hebt.

De adviescommissie van de Governancecode Zorg stelde vorig jaar die vraag zelf: is de zelfevaluatie een ritueel of echte reflectie? Ik zie in de praktijk allebei.

Waar het misgaat

De vragenlijst wordt de evaluatie. Leden vullen een enquête in, de voorzitter vat samen en de raad knikt. Niemand zegt iets wat schuurt.

Het gesprek gaat over procedures, niet over gedrag. Over vergaderfrequentie en informatievoorziening praat iedereen graag. Over wie het gesprek domineert en wie zwijgt, praat niemand.

De bestuurder blijft buiten beeld. De code vraagt dat de raad vooraf de visie van de raad van bestuur ophaalt. In veel raden is dat een formaliteit van één alinea.

Wat een goede zelfevaluatie oplevert

Een goede evaluatie beantwoordt één vraag: houdt deze raad toezicht op de echte risico's van deze organisatie? Ziet de raad wachtlijsten, personeelstekorten en financiële druk op tijd? Krijgt de raad de informatie die hij nodig heeft, of de informatie die het bestuur graag geeft? Durft een lid tegen de voorzitter in te gaan?

Wat ik als externe begeleider doe

Ik kom uit de bedrijfsvoering. Als divisiedirecteur in de ggz legde ik verantwoording af aan de raad van bestuur. Ik weet hoe informatie naar boven gaat en wat er onderweg afvalt. Dat perspectief neem ik mee in het gesprek.

• Ik spreek vooraf elk lid en de bestuurder apart. Daar komt uit wat in de plenaire sessie niet gezegd wordt.
• Ik leg de vergaderstukken van het afgelopen jaar naast de risico's van de organisatie. Waar zat de aandacht, en waar niet?
• Ik leid het gesprek en benoem wat ik zie, ook als dat ongemakkelijk is.
• De raad krijgt een kort verslag met afspraken die je over een jaar kunt toetsen.

Integriteit en belangenverstrengeling zijn daarbij een vast onderwerp. Ik heb daar zelf onderzoeken naar gedaan en weet hoe die signalen eruitzien.

Is jouw raad aan de beurt?

Was de laatste externe evaluatie in 2023 of eerder? Dan is je raad dit jaar aan de beurt. Mail me via info@stolk-bg.nl voor een kennismaking.